Deze week bijvoorbeeld heb ik met een ondernemingsraad gewerkt van een onderdeel van een mondiaal bedrijf met de bekende matrix van business lines en regio’s. Dat is zo ongeveer de minst gunstige organisatievorm als het gaat om medezeggenschap, omdat de aansluiting tussen wet en praktijk in dat soort organisaties het meest ver te zoeken is. Omdat het om een nogal forse ingreep in de organisatie gaat, hebben we geprobeerd in het voorliggende traject de or zo vroeg mogelijk aan tafel te krijgen, dus nog vóór er plannen werden gesmeed. Tevergeefs natuurlijk.

Ik hou daar altijd een behoorlijk onbevredigend gevoel aan over vanwege de invloed die je NIET hebt, maar de voorzitter van deze raad kent zijn pappenheimers en haalt eigenlijk alleen maar zijn schouders op. Zo gaat dat nu eenmaal. Hij is tevreden met de invloed die zijn raad WEL heeft. Zo zijn er nog talrijke voorbeelden te bedenken waarin de een zijn invloed de ander zijn frustratie is. Ik loop er dagelijks tegenaan.

“Fijn”, zult u zeggen, “Van Deijk komt er ook achter dat de wereld niet is zoals hij graag zou willen”. Maar dat is niet het punt natuurlijk. Punt is wel, dat als je terugkijkt naar hoe we ooit gestart zijn in de jaren zeventig (eigenlijk eerder) dan is er van de gelijkwaardigheid die beoogd is, niet veel meer over. Collega Goodijk pleitte nog niet zo lang gelden voor een herwaardering van de Rijnlandse waarden maar daar is niet veel van terechtgekomen tot nu toe.

Hoe invloedrijk kan de or eigenlijk nog zijn? Worstelen we langzaam achteruit in het drijfzand van globaliserende waarden? Creëren we een reservaat van mensen die eigenlijk weten hoe het hoort, maar die in de wereld niet erg meetellen en dus niet meepraten? Of hebben we in noordwest Europa enorm veel invloed als medezeggenschap, vergeleken met andere culturen en situaties en moet er niet gezeurd worden?

Stof voor discussies, begin december, tijdens de Week van de Medezeggenschap. Invloedrijke or, het is maar hoe je het bekijkt.