Bijna dagelijks krijg ik vragen over het al dan niet juist toepassen van de WOR. Bijna in alle gevallen stel ik dan de vraag terug: “Waarom wil je dat weten?”. Opvallend is, dat men met de beantwoording vaak niet verder komt dan: “Wij vinden dat onze bestuurder zich aan de wet moet houden”.
Natuurlijk is het zo dat de bestuurder zich aan de regels moet houden en ja, het klopt dat de WOR met grote regelmaat wordt overtreden en ja, de gevallen waarin dit regelmatig willens en wetens gebeurt is dit schandalig maar….: medezeggenschap is toch echt wel meer dan het uitsluitend naleven van de spelregels? Sterker nog ik durf te beweren dat als je als ondernemer de spelregels strikt naleeft, je de ondernemingsraad nog geen enkele invloed hoeft te gunnen.
Zijn de spelregels dan niet belangrijk? Jazeker, ze bepalen de formele kant van het speelveld maar echte invloed bereik je anders. In de afgelopen 10 jaar heb ik regelmatig met ondernemingsraden rond de tafel gezeten. Die altijd wilden weten hoe die WOR in elkaar zit en wat hun rechten zijn. Keurig heb ik ze dat altijd uitgelegd maar regelmatig vroeg ik ook: “maar wat nu als er geen WOR zou zijn maar wel een ondernemingsraad, hoe zou je dan je dingen voor elkaar moeten krijgen?”
Deze verandering van mindset levert de or vaak interessante denkbeelden op over hoe de politiek in hun onderneming werkt. Je krijgt antwoorden als: “dan moet je vriendjes zijn met die”, “dan moet je met de mensen uit het bedrijf acties organiseren”, “dan moet je de Raad van Commissarissen kennen” etc.. Een scala aan vaak onbenutte mogelijkheden passeert de revue. Alleen de vraag “waarom doen jullie dat dan niet?” wordt meestal beëindigd met een elkaar stilzwijgend aankijken en het bevestigend herhalen van de vraag: ” Ja inderdaad, waarom doen we dat niet?”
De ondernemingsraad van MSD (Organon) heeft de afgelopen maanden laten zien dat het spel meer is dan de regels. Goede contacten met de commissarissen, personeelsacties, buitenstaanders zoals politici inschakelen, goede afstemming met de vakbonden, de pers benutten etc. en dat zijn dan de dingen die we hebben kunnen zien. Het echte politieke spel wordt ongetwijfeld ook nog onder tafel gespeeld. Resultaat tot nu toe: voorlopig uitstel van executie. Ik wens de or van MSD veel succes toe met de rest van het spel en hoop dat ze hun gelijk krijgen, want dat ze gelijk hebben was direct al wel duidelijk.
Voor de duidelijkheid, deze column is geen pleidooi voor het afschaffen van de spelregels, in tegendeel. Dit wou ik nog even helder hebben voordat politieke opponenten op basis van mijn verhaal hun “gelijk” proberen te halen en denken dat de WOR wel kan worden afgeschaft. Ik ken ze, die spelers van het rattenspel 😉
