Bij de spoedeisende hulp melden zich jaarlijks veel slachtoffers met verwondingen als gevolg van struikelen of uitglijden, snijden of steken.

Twaalf dodelijke ongelukken per jaar door val
Het vallen van een dak of verdieping kent relatief veel ongevallen met dodelijke afloop. Gemiddeld komen twaalf medewerkers per jaar om het leven na zo’n val. Ernstige valongelukken ontstaan in de helft van alle gevallen (45%) door het ontbreken of het niet in orde zijn van goede beveiliging langs randen en openingen. Maar ook het lopen op niet daarvoor berekende delen wordt vaak als oorzaak genoemd (21%). In ruim een kwart van de gevallen (27%) is de oorzaak direct gerelateerd aan de vaardigheid van de gebruiker, bijvoorbeeld doordat deze zich begeeft buiten het gebied van de randbescherming.

Nog veel te verbeteren
Het aanbrengen en handhaven van goede randbescherming op daken, verdiepingen en steigers is een eerste vereiste om het aantal ongevallen te verminderen. Gebruik van valbescherming in combinatie met goed doordachte bevestigingspunten, had daarnaast bij 28% van de ongevallen letsel kunnen voorkomen of beperken, zo blijkt uit een analyse van de Arbeidsinspectie. Ook valt een grote slag te maken door het opstellen en communiceren van goede plannen en procedures, en door het verhogen van het veiligheidsbewustzijn bij medewerkers.

Aanbevelingen
Bedrijven in de bouw zouden voor het verbeteren van de veiligheid aan de slag kunnen met de volgende punten:

• Zorg voor goede randbeveiliging op steigers, vloeren, daken en bordessen, en zie er op toe dat die ook in goede staat blijft.
   
• Zorg voor een goede werkvoorbereiding met duidelijke plannen en procedures met aandacht voor de risico’s. Communiceer deze ook echt.
   
• Zorg voor goede arbeidsmiddelen bij montage- en installatiewerkzaamheden. Ladders en trapjes zijn daarvoor meestal niet geschikt.
   
• Zie er op toe dat niet gelopen kan worden op niet draagkrachtige delen van daken en vloeren.
   
• Zie toe op de correcte bevestiging en toepassing van valbescherming bij het werken op hoogte, daar waar risico’s voor vallen aanwezig zijn.
   
• Zorg ervoor, met name bij jongeren, dat goede instructie wordt gegeven bij het werken met machines of handgereedschap, en dat hier in de praktijk toezicht op wordt gehouden.

Meer veiligheidstips
Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vindt het belangrijk dat bedrijfsongevallen zo veel mogelijk worden voorkomen. Samen met vertegenwoordigers uit bedrijven en branches werkt zij aan verbetertrajecten, praktijkvoorbeelden en stappenplannen om medewerkers en management te ondersteunen bij het werken aan hun eigen veiligheid. Kijk voor meer tips en informatie op www.arboportaal.nl.

Verantwoording ongevallenanalyse
De informatie in dit artikel is gebaseerd op een analyse van door de Arbeidsinspectie onderzochte ongevallen. Dit zijn alleen ernstige ongevallen, waarvoor een meldingsplicht geldt. Daarnaast is gebruik gemaakt van het Letsel Informatiesysteem van de Stichting Consument en Veiligheid. In dit systeem zijn alle ongevallen opgenomen waarbij mensen terecht komen op de spoedeisende hulp van een ziekenhuis.