Er is bij technische voorzieningen een overlap met andere adviesplichtige besluiten, zoals wijziging van werkzaamheden en een belangrijke investering. Het adviesrecht op technologische voorzieningen is vaak ruimer en kan dus helpen om in twijfelgevallen de positie van de medezeggenschap te versterken.
Belangrijke voorziening
De positie van de ondernemingsraad wordt ook versterkt door te spreken over een belangrijke voorziening. In de toelichting van het wijzigingsvoorstel heeft de minister benadrukt dat het ook gaat om besluiten de te zijner tijd tot invoering leiden. Bij technologische vernieuwingen is het heel gebruikelijk om eerst op kleine schaal met een verandering te experimenteren om bij voldoende resultaat de voorziening algemeen in te voeren. In dergelijke gevallen behoort de ondernemingsraad vóór het aangaan van de proef advies gevraagd te worden. Het zal doorgaans de OR zijn die de bestuurder op deze verplichting moet wijzen.
Verhouding tussen prijs en prestatie
Technologische vernieuwingen hebben ten minste een financiële en een sociale kant. Wat betreft de financiële kant geldt hetzelfde als wat aan de orde is bij het adviesrecht voor belangrijke investeringen. Wat zijn de risico’s, hoe is de financiering geregeld en wat is de verhouding tussen prijs en prestatie? De sociale aspecten verdienen bijzondere aandacht van de ondernemingsraad. Werk en werkomstandigheden kunnen ingrijpend wijzigen door gebruik te maken van nieuwe technologische voorzieningen. Soms stelt apparatuur extra eisen aan degenen die ermee om moeten gaan (instructie of opleiding!). Wordt het uit te voeren werk verrijkt of juist verarmd? En wat zijn de gevolgen voor de werkgelegenheid? Met behulp van dit soort vragen wordt de ontvangen adviesaanvraag beoordeeld. Door schriftelijk om de nog ontbrekende informatie te vragen kan de OR zich beter voorbereiden op het te voeren overleg.
Achterbanraadpleging noodzakelijk
Juist omdat technologische veranderingen diep in kunnen grijpen in het werk van de betrokken werknemers is een goede achterbanraadpleging van belang. De meerwaarde van een ondernemingsraad ligt niet zozeer in het strategisch management alswel in de rechtstreekse vertegenwoordiging van het personeel. Als geen ander behoort de OR te weten wat er in de onderneming leeft en welke gevolgen bepaalde besluiten op het werk hebben. Voor zover dat nog niet is gebeurd, moet de raad de betrokken werknemers dus nu informeren en horen over de voorgenomen invoering. Ook deze informatie wordt ingebracht in het overleg met de bestuurder.
Beeld
Door deze voorbereiding heeft de raad al vóór de overlegvergadering een voorlopig beeld van het voorgenomen besluit. Er heeft zich een wensenlijstje gevormd dat de inzet zal zijn voor het overleg.
In de overlegvergadering probeert de raad meer duidelijkheid te krijgen over de punten die nog vaag zijn gebleven en tegelijkertijd aanvullingen en veranderingen te realiseren in de voorgenomen invoering. De mate waarin de betrokken achterban deze wensen steunt, versterkt de argumenten van de ondernemingsraad. Voor het gebruik van de nieuwe voorzieningen heeft de bestuurder immers de medewerking van de betrokken personeelsleden nodig. Een goede verslaglegging moet duidelijk maken welke toezeggingen de bestuurder in het overleg heeft gedaan.
Het OR-advies
Achteraf alles wikkend en wegend komt de raad tot zijn definitief advies. Door daarbij te verwijzen naar de in de overlegvergadering genomen besluiten worden deze tot onderdeel van het advies gemaakt. Het is beter niet te volstaan met een volmondig ‘ja’ of onomwonden ‘nee’, maar gedetailleerd op de voorgenomen invoering van de technologische voorziening in te gaan. Wat vindt de OR van de keuze voor juist déze voorziening? Welke aspecten moeten bij de invoering op welke wijze nader worden geregeld? Hoe moet de betrokkenheid van het personeel verder worden ingevuld? Welke begeleiding is vereist? Dergelijke vragen kunnen behulpzaam zijn bij het uitbrengen van het advies. Elk bewering van de OR moet worden onderbouwd met argumenten om daarmee ook de bestuurder te dwingen tot een beargumenteerde reactie.
Definitief besluit
In reactie op het ontvangen OR-advies komt de bestuurder met het definitieve besluit. Dit wordt schriftelijk aan de OR meegedeeld. Voor zover de bestuurder het uitgebrachte advies niet overneemt, moet hij beargumenteren waarom hij ervan afwijkt. Hij moet ook aangeven welke onderdelen van het advies wél worden overgenomen. Voor de ondernemingsraad is met het ontvangen van het definitieve besluit de kous nog niet af. Op de eerste plaats moet grondig worden vergeleken hoe het besluit zich verhoudt tot het uitgebrachte advies. Elk verschil kan aanleiding zijn tot hernieuwd overleg en leidt in principe tot het opschorten van de uitvoering met één maand. In het ergste geval – het verschil tussen advies en besluit is levensgroot – kan de raad overwegen de Ondernemingskamer van het gerechtshof te Amsterdam in te schakelen.
Informeren
In ieder geval moet de betrokken achterban door de ondernemingsraad worden geïnformeerd over het resultaat van het OR-advies. De raadpleging vóór het overleg met de bestuurder heeft verwachtingen gewekt en de medewerkers hebben er recht op te weten wat hun ondernemingsraad met hun inbreng heeft gedaan.
Een stappenplan voor een goed advies:
|
