Promotieonderzoek: kleine aanpassingen fysieke werkplek groot effect mentale gezondheid

Promotieonderzoek: kleine aanpassingen fysieke werkplek groot effect mentale gezondheid

Verschillende fysieke kenmerken van de werkomgeving kunnen van invloed zijn op het welzijn van gebruikers. Relatief kleine aanpassingen in die werkomgeving kunnen al een positieve impact hebben, zoals de concentratie of de stemming verbeteren. Lees in dit artikel alles over het promotieonderzoek van Lisanne Bergefurt.

Dat is de belangrijkste conclusie van het onderzoek The physical workplace as a resource for mental health waarop Lisanne Bergefurt op 18 december 2023 is gepromoveerd.

Ze deed dat aan de Technische Universiteit Eindhoven met als eerste promotor dr. Rianne Appel-Meulenbroek, hoofddocent Corporate Real Estate & Workplace aan diezelfde universiteit. Zie hier enkele publicaties van dr. Rianne Appel op de website van Facto.

Doel proefschrift

Het primaire doel van haar proefschrift was is om relaties tussen persoonlijke en de ervaren fysieke kenmerken van de werkplek en de mentale gezondheid te onderzoeken, niet alleen op kantoor maar ook op de thuiswerkplek.
Bovendien wilde ze onderzoeken hoe de mentale gezondheid op het werk holistisch kan worden gemeten.

Centrale onderzoeksvraag

De centrale onderzoeksvraag waar Bergefurt zich over boog luidde als volgt:

Welke persoonlijke en fysieke kenmerken van de werkplek beïnvloeden de mentale gezondheid van medewerkers op kantoor en thuis en hoe kan de mentale gezondheid worden gemeten, rekening houdend met alle relevante indicatoren?

Kantoor in virtual reality

Om de invloed van verschillende aspecten van de fysieke werkplek te bestuderen voerde Bergefurt onder meer een virtual reality-experiment uit.

Ze bouwde in VR een werkomgeving na met verschillende kenmerken, zoals muren in verschillende kleuren en planten. De deelnemers moesten voor verschillende uitvoeringen aangeven in welke werkomgeving ze liever zouden willen werken en waar ze zich bijvoorbeeld het minst gestrest of het meest productief zouden voelen.

De resultaten laten zien dat vooral de aanwezigheid van planten een positief effect zou kunnen hebben op de productiviteit, concentratie en stemming.

Effect van soundmasking

Ook onderzocht ze de effecten van soundmasking, een toepassing die wordt gebruikt om geluiden in een ruimte te maskeren, zodat ze minder hoorbaar zijn en minder overlast veroorzaken.

In een open kantoortuin werd een aantal vloeren voorzien van soundmasking en een aantal niet. Gebruikers van zowel de soundmasking- als controlevloeren werd vóór en na het experiment gevraagd vragen over hun ervaring van geluid en mentale gezondheid te beantwoorden.
De studie liet zien dat mensen zich minder gestrest en gespannen voelden nadat ze op een vloer met soundmasking hebben gewerkt.

Mensen voelen zich minder gespannen nadat ze op een vloer met soundmasking hebben gewerkt”

Thuiswerkplek en mentaal welbevinden

In het tweede deel van haar onderzoek richtte Bergefurt zich op de beleving van de thuiswerkomgeving en de relatie met het mentale welbevinden.
Aan respondenten werd gevraagd op welke manier hun thuiswerkplek ingericht is en aan de hand van de holistische definitie werd hun mentale welbevinden in kaart gebracht.

Belangrijkste uitkomsten van dit deelonderzoek: in de thuiswerkomgeving zijn zachtere aspecten als daglicht, uitzicht naar buiten en groen van meer invloed op het welbevinden van de mensen dan op kantoor. Maar ook bijvoorbeeld privacy en een gescheiden werkplek bleken van groot belang te zijn.

Fysieke kenmerken werkomgeving kunnen invloed hebben zijn op welzijn gebruikers

In een uitgebreid artikel op de website van de Technische Universiteit vertelt de promovenda dat ze met haar onderzoek vooral wilde laten zien dat verschillende fysieke kenmerken van invloed kunnen zijn op het welzijn van de gebruikers. En dat relatief kleine aanpassingen al een positieve impact kunnen hebben, zoals de concentratie of de stemming verbeteren.

De uitdaging is het vinden van de ideale fit tussen organisatie, individu en werkomgeving”

Wat kunnen werkgevers met de conclusies?

Volgens Bergefurt zouden werkgevers meer kunnen kijken naar hoe ze mensen daarin kunnen ondersteunen.
Ze moeten wat haar betreft daarvoor geen kant-en-klare oplossingen gebruiken, maar vooral kijken naar wat het beste bij de gebruikers past. De uitdaging is het vinden van de ideale fit tussen organisatie, individu en werkomgeving. Als die is gevonden zou je de mentale gezondheid van de werknemers kunnen bevorderen, aldus Bergefurt.

Organisaties die aan het onderzoek hebben meegewerkt

Aan het onderzoek werkten onder meer de volgende organisaties mee: ABB, Ahrend, AMred, Arcadis, ASML, ASR, Cushman & Wakefield, Draaijer+Partners, EDGE Technologies, Leesman, Mansveld, PwC, Rijkswaterstaat, Royal HaskoningDHV en SoftdB Expert.

Lees hier het artikel op de website van de Tu/e.

Een eerste versie van dit artikel verscheen op Facto op 6 januari 2024