Omgaan met besmet water: ervaringen uit de Utrechtse praktijk

Omgaan met besmet water: ervaringen uit de Utrechtse praktijk
Overzicht vullen waterzak voor waterreserve (beeld: medische-fotografie-gelre-ziekenhuizen)

Het UMC Utrecht en gemeente Utrecht hebben hun primaire proces op orde, blijkt uit navraag door Facto, nadat er plots op 1 november geen schoon drinkwater beschikbaar is. Wat kunnen facility managers leren van hun praktijkervaringen?

In Utrecht en in verschillende gebieden rondom Utrecht is het drinkwater licht verontreinigd met de enterokokkenbacterie. Dat meldde drinkwaterbedrijf Vitens op 1 november. Het advies is om kraanwater minimaal drie minuten te koken voordat je het drinkt, gebruikt voor eten of tandenpoetsen.Volgens Vitens komt de enterokokkenbacterie van nature voor in de darmen van mensen. Gezonde personen lopen normaal gesproken weinig risico, maar besmet water kan soms maag- en darmklachten veroorzaken.

Oproep om thuis te werken

Meerdere bedrijven in Utrecht hebben hun personeel gevraagd thuis te werken. Onder andere Rabobank en ASR gaven dit advies aan hun medewerkers.

De kantoren van Rabobank blijven open en medewerkers kunnen er indien nodig werken. Evenementen gaan door, maar met aangepaste catering. Bij ASR geldt een vergelijkbaar advies: medewerkers mogen naar kantoor komen, maar nemen dan hun eigen drinken mee. Andere organisaties in Utrecht, zoals ASN Bank en de NS, hebben geen specifiek thuiswerkadvies gegeven, maar waarschuwen wel voor het drinkwater.

Gemeente Utrecht: 'Situatie is te overzien'

Voor gemeente Utrecht is de situatie te overzien. Thomas Blom (manager facilitaire dienstverlening a.i. gemeente Utrecht): ‘In al onze gebouwen hebben we bij de kranen een notificatie opgehangen en zijn de koffie- en theeautomaten buiten werking gesteld. Er is een mail verzonden naar alle medewerkers om zoveel mogelijk zelfvoorzienend te zijn als ze naar kantoor komen. Er is geen oproep gedaan om thuis te werken. Op de locaties is aangepaste catering en we bieden koffie, thee en water aan voor mensen die hierin niet zelf hebben kunnen voorzien. Daar wordt niet veel gebruik van gemaakt. Het is significant rustiger dan normaal op maandag. De situatie wordt op de voet gevolgd door het calamiteitenteam en we hopen woensdag weer schoon water te hebben in onze panden en de rest van de stad Utrecht.’

Schoon drinkwater bij Utrechtse ziekenhuizen

Door een tijdelijke oplossing kunnen kinderen en hun ouders in het Prinses Máxima Centrum in Utrecht weer veilig water uit de kraan drinken. Het ziekenhuis heeft een waterzak, van waaruit schoon drinkwater het gebouw in wordt gepompt. Die is er ook op maandag en dinsdag, meldt het ziekenhuis, waar kinderen met kanker worden behandeld.

We hebben alle zorg zoals gepland kunnen leveren”
— Margreeth Fernhout, Woordvoerder UMC Utrecht

Het UMC Utrecht ervaarde geen grote problemen door het vervuilde water. Margreeth Fernhout, woordvoerder van het ziekenhuis, legt het proces in een reactie aan Facto uit: 'Na de melding van Vitens is er een team alle zorgafdelingen langsgegaan om iedereen persoonlijk te informeren geen kraanwater te drinken. We hadden voldoende voorraad tot onze beschikking om het eerste dagdeel door te komen. Ook begonnen we met het koken van water in onze keukens. Vanuit onze leverancier kwam nog dezelfde middag een extra voorraad water binnen. Bezoekers, collega’s en patiënten met een poli-afspraak hebben we vanaf zondag opgeroepen zelf hun eigen drinken mee te nemen, omdat de koffieautomaten zijn uitgeschakeld. Naast wat ongemak hebben we dus geen problemen ervaren. We hebben alle zorg zoals gepland kunnen leveren.'

Dit is de aanpak van Gelre ziekenhuizen (2024)

Vorig jaar speelde er een vergelijkbare situatie in Apeldoorn en omgeving na een besmetting met de E.coli-bacterie. Facto sprak daarover met Astrid Baars, manager Facilitair Bedrijf & Inkoop van Gelre ziekenhuizen. Zij managede de waterbesmetting in Gelre ziekenhuizen in Apeldoorn, waardoor er ruim 10 dagen geen schoon water was voor patiënten, bezoekers en medewerkers.

‘Toen het waterbedrijf belde om te zeggen dat het water mogelijk vervuild was met de E. coli bacterie, hebben we een crisisteam geformeerd en is de interne communicatie gestart.' Het ziekenhuis was in de gelukkige omstandigheid dat het een watertoevoer separaat op het gebouw kon worden aangesloten. Ook waren er watertanks in het gebouw aanwezig.

Iedereen bij de les houden

Astrid Baars: 'De reacties op het nieuws waren verdeeld: sommige afdelingen bleven rustig, terwijl anderen zich duidelijk zorgen maakten. Sommige medewerkers raakten in paniek en hadden behoefte aan duidelijke uitleg. Daarom hebben we concreet uitgelegd: “Dit is er aan de hand en dit betekent het voor jou.” Daarna was het belangrijk om iedereen bij de les te houden.'

Ondanks de inzet om het watergebruik te beperken, bleef het watergebruik op een normaal peil. Sommige gebruikers in het ziekenhuis bleken zich er weinig van aan te trekken en gingen door met douchen bijvoorbeeld.

Uiteindelijk maakte het ziekenhuis de keuze om patiënten met een specifieke behandeling niet meer binnen te laten en naar een ander ziekenhuis te leiden.

Een onverwachte uitdaging was dat bezoekers flessen water van patiënten meenamen, omdat er in de regio geen schoon water beschikbaar was.