Dat blijkt uit onderzoek van Linköping University. Onderzoekers analyseerden een enquête onder 3307 willekeurig geselecteerde werknemers in Zweden. Ze vergeleken verschillende kantoorindelingen: individuele kantoren, kleine gedeelde kantoren, traditionele kantoortuinen en activity-based kantoren.
Kantoortuin vs. activity-based kantoor
Van de deelnemers werkte 21 procent in een traditionele kantoortuin en 9 procent in een activity-based kantoor. De overige werknemers hadden een eigen kantoor of deelden een ruimte met een klein aantal collega’s.
Uit de analyse blijkt dat werknemers in traditionele kantoortuinen vaker pestgedrag ervaren dan werknemers in kleinere kantoorruimtes. Dat verband bleef bestaan nadat de onderzoekers rekening hielden met andere factoren, zoals persoonlijkheidskenmerken van werknemers. Dat wijst erop dat niet alleen individuele eigenschappen invloed hebben, maar dat ook de werkomgeving zelf een rol speelt.
Irritaties in open kantoren
In het onderzoek wordt pestgedrag gedefinieerd als herhaaldelijke en langdurige blootstelling aan negatieve handelingen van collega’s of leidinggevenden, waarbij het voor het slachtoffer steeds moeilijker wordt om zich ertegen te verdedigen.
Een mogelijke verklaring ligt in de constante nabijheid van collega’s in open kantoorruimtes. Werknemers horen en zien elkaar voortdurend, waardoor kleine irritaties sneller kunnen ontstaan.
Volgens de onderzoekers kan die voortdurende blootstelling ervoor zorgen dat frustraties moeilijker verdwijnen. Kleine ergernissen over bijvoorbeeld geluid, werkgewoonten of gedrag van collega’s blijven zichtbaar en hoorbaar, waardoor spanningen zich langzaam kunnen opbouwen.
Wanneer zulke spanningen niet worden opgelost, kunnen ze uiteindelijk uitmonden in negatief gedrag tussen collega’s. In een open kantooromgeving is het bovendien lastiger om afstand te nemen na een conflict of even uit een gespannen situatie te stappen, wat kan bijdragen aan escalatie.
Geen effect bij activity-based kantoren
Het verhoogde risico op pestgedrag werd niet gevonden bij activity-based kantoren. In deze kantoorvorm werken medewerkers wel in open ruimtes, maar zijn er daarnaast stille ruimtes of afgesloten werkplekken beschikbaar voor medewerkers die geconcentreerd willen werken.
Volgens de onderzoekers kan die mogelijkheid om je tijdelijk terug te trekken een belangrijke rol spelen bij het voorkomen van spanningen op de werkvloer. Werknemers kunnen bijvoorbeeld een rustigere plek opzoeken wanneer een situatie met collega’s ongemakkelijk wordt.
Effect van kantoorindeling
De resultaten laten zien dat kantoorindeling niet alleen invloed heeft op samenwerking en ruimtegebruik, maar ook op het sociale klimaat op het werk. Traditionele kantoortuinen worden vaak ingevoerd om samenwerking te stimuleren, maar kunnen dus ook negatieve interacties tussen collega’s versterken.
Volgens de onderzoekers benadrukken de bevindingen dat organisaties bij het indelen van kantoorruimtes niet alleen moeten kijken naar efficiënt ruimtegebruik of beoogde samenwerking, maar ook naar de mogelijke gevolgen voor het welzijn van werknemers en de onderlinge verhoudingen op de werkvloer.
