Doe eens onderzoek naar achterbanbeleid

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Or’s hebben de neiging zelf op zoek te gaan naar verbeterpunten in de achterbancommunicatie. In feite ben je nu aanbodgericht bezig als or. Of dit leidt tot oplossingen die aansluiten bij de wensen van de achterban blijft onzeker. Je kunt het ook andersom aanpakken, dus op een vraaggerichte wijze. Laat de achterban zelf met voorstellen komen. Een efficiënte werkwijze die hier naadloos bij aansluit, is het werken met vragenlijsten. Voor het maken van een vragenlijst is het handig om kort stil te staan bij een aantal keuzes. Deze keuzes worden hieronder in zeven stappen behandeld. Stap 1: Maak een vraagstelling. Voordat je begint met het maken van een aantal vragen, is het handig om stil te staan bij wat je precies wilt weten. De vraagstelling dus. Maak je vraagstelling niet te groot. Er moeten geen onjuiste veronderstellingen in de vraagstel-ling staan en omschrijf de begrippen die je wilt onderzoeken. Stap 2: Representativiteit. Het is meestal niet nodig om alle leden van de achterban een vragenlijst te geven. Ten eerste kost het verwerken van een berg vragenlijsten veel tijd. Ten tweede heb je bij grofweg een derde van de achterban belangrijke meningen al behoorlijk in de peiling, mits je de vragenlijsten goed hebt verdeeld over alle afdelingen. Stap 3: Zoek na wat er in vakbladen of internet over het te bevragen onderwerp te vinden is. Door literatuuronderzoek verzeker je je ervan dat je belangrijke aspecten meeneemt in je vragenlijst. Het kan ook handig zijn om bij het maken van de vragenlijst gebruik te maken van deskundigen in de organisatie, bijvoorbeeld binnen P&O. Vergeet tot slot de bestuurder niet te betrekken bij de opzet van het onderzoek. Laat hem meedenken over bijvoorbeeld de vragen. Beleidsmakers die betrokken worden bij de opzet van het onderzoek pakken de resultaten vervolgens serieuzer op. Stap 4: Maak een goede mix van vragen. Maak een onderscheid van vragen naar feiten en vragen naar meningen Zorg ook voor een goede verhouding tussen open en gesloten vragen. Stap 5: Check of je niet in twee valkuilen loopt. De vragen die je formuleert, moeten wel meten wat je wilt meten. Dit wordt validiteit genoemd. Een tweede valkuil is dat vragen door verschillende personen op een andere wijze gelezen kunnen worden. Als een vraag maar op één manier te lezen is (zoals ook bedoeld is), dan spreek je van een goede betrouwbaarheid. Stap 6: Maak de lijst af tot een overzichtelijke en beknopte vragenlijst. De achterban ziet graag een compacte vragenlijst (liefst drie kantjes maximaal) met een goede inleiding. In de inlei-ding vermeld je de aanleiding voor het onderzoek (de vraagstelling), het feit dat de lijst anoniem wordt verwerkt en wanneer en hoe de or het resultaat zal presenteren. Stap 7: het resultaat De antwoorden van de gesloten vragen zijn handmatig bij elkaar op te tellen. Ben je handig met het programma Excel dan zijn de resultaten in een mooie tabelvorm te zetten voor de finale rapportage. Er zijn ook speciale statistiek-programma’s te verkrijgen. Daarmee kunnen tabellen worden gemaakt en verbanden tussen de verschillende vragen worden gezocht.