Ongeveer 15% van de Europese werknemers werkt een kwart van hun werktijd met chemische producten, 10% inhaleert dampen en 19% ademt stof, dampen en rook in op het werk. Blootstelling aan chemische en andere gevaarlijke stoffen op het werk is een niet te onderschatten risico voor de gezondheid van werknemers in Europa. Gevolgen voor de gezondheid kunnen zijn: allergieën, astma, onvruchtbaarheid, kanker en andere aandoeningen. Deskundigen in 21 Europese landen maken zich met name zorgen over de risico’s van nanothechnologie.
Niet alleen chemische sector
In het verslag ‘Expert Forecast on Emerging Chemical Risks’ heeft het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het werk (EU-OSHA) de belangrijkste groepen van stoffen vastgesteld die nieuwe en toenemende risico’s kunnen vormen voor werknemers. Deze gevaarlijke stoffen komen niet alleen voor in de chemische sector, maar ook in de landbouw, de gezondheidszorg, de bouw en in kleine en middelgrote ondernemingen buiten de chemische sector.
Onvoldoende aandacht
‘Veel bedrijven besteden onvoldoende aandacht aan het verwijderen of vervangen van gevaarlijke stoffen. Met name het midden- en klein bedrijf (MKB) en onderaannemers letten te weinig op chemische risico’s’, aldus Jukka Takala, directeur van het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het werk.
Nanopartikels
In het verslag ‘Expert Forecast on Emerging Chemical Risks‘, opgesteld door 49 deskundigen in Europa, staan nanopartikels bovenaan op de lijst van stoffen waartegen werknemers moeten worden beschermd. Nanotechnologie wordt toegepast in bijvoorbeeld cosmetische producten en computerapparatuur en zal naar verwachting uitgroeien tot een wereldwijde miljardenmarkt. Er is meer onderzoek nodig naar de schade die nanopartikels aan de gezondheid kunnen toebrengen, maar er is al wel voldoende informatie beschikbaar om tijdelijke procedures te ontwikkelen waarmee de blootstelling aan nanopartikels kan worden verminderd.
Huidziekten
Bij veel beroepen worden werknemers via de huid blootgesteld aan chemische stoffen, waardoor steeds meer mensen allergieën ontwikkelen. Naar schatting zijn chemische stoffen de veroorzaker van 80 à 90% van de huidziekten, die na spier- en skeletaandoeningen de meest voorkomende beroepsziekten zijn. Desondanks bestaan er geen erkende wetenschappelijke methoden waarmee kan worden beoordeeld welk effect deze stoffen hebben op de huid of waarmee veilige normen voor blootstelling kunnen worden vastgesteld.
Kanker
Het verslag van het agentschap geeft ook aan welke stoffen mogelijk kankerverwekkend zijn, bijvoorbeeld dieseluitlaatgassen. Wat betreft reproductietoxische stoffen, die schadelijk kunnen zijn voor de vruchtbaarheid, zijn mensen zich nog zeer weinig bewust van de risico’s en heerst het denkbeeld dat het hierbij alleen om de gezondheid van vrouwen gaat. Deze stoffen worden slechts zelden in beschouwing genomen bij taakrisicoanalyses en preventieve maatregelen.
Risicosectoren
Deskundigen zijn het meest bezorgd over beroepssectoren waarin werknemers een groot risico lopen om te worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen, zoals afvalverwerking, de bouwsector en dienstverlening zoals schoonmaak en thuiszorg.
Nieuwe technologieën
Blootstelling aan meerdere chemische stoffen tegelijk is eerder regel dan uitzondering en wanneer elk risico apart wordt beoordeeld, wordt het werkelijke gevaar hiervan vaak onderschat. Blootstelling aan meerdere stoffen leidt dan ook tot toenemende bezorgdheid. Dit is ook gebleken uit de prognoses van EU-OSHA over lichamelijke, biologische en psychosociale nieuwe risico’s. Dit jaar worden de prognoses uitgebreid met risico’s op het werk als gevolg van nieuwe technologieën.
Informatie
EU-OSHA heeft een seminar georganiseerd waarbij de resultaten van de prognose zijn besproken met EU-beleidsmakers, sociale partners en deskundigen. De conclusies van de bijeenkomst vormen een aanvulling op de uitgebreide informatie over goede praktijken die EU-OSHA biedt aan werkgevers, veiligheids- en gezondheidsdeskundigen, werknemers en hun vertegenwoordigers.
Bron: Europees agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA)
